วัฒนธรรมท้องถิ่น-ประเพณี-ภาษา

กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล มอแกน มอแกลน และอูรักลาโว้ย เป็นกลุ่มคนพื้นเมืองที่อาศัยและทำมาหากินในบริเวณภาคใต้ของประเทศไทยมานานหลายร้อยปี มีภาษา วัฒนธรรม วิถีชีวิต ภูมิปัญญา ขนบธรรมเนียมประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ และมีภูมิปัญญาที่โดดเด่น แต่กลับไม่ได้รับการเชิดชูในฐานะชนพื้นเมืองที่ควรจะมีสิทธิด้านที่อยู่อาศัยและสิทธิทางวัฒนธรรม ชาวเลขาดความมั่นคงในที่อยู่อาศัยบริเวณชายฝั่งทะเล ซึ่งเป็นที่ที่อยู่อาศัยและทำมาหากินมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ ภัยคุกคามต่อวัฒนธรรมชุมชนคือ เริ่มมีการรุกคืบของธุรกิจพัฒนาที่ดิน ธุรกิจท่องเที่ยว รวมทั้งกฎระเบียบของพื้นที่คุ้มครอง ซึ่งอาจทำให้ไม่เหลือผืนดินให้ขยับขยายหรือสืบทอดจนถึงรุ่นลูกหลานอีกต่อไป และที่สำคัญปัญหาอคติทางชาติพันธุ์ยังคงฝังรากลึก เป็นผลสะท้อนให้กลุ่มชาวเลกลาย “เป็นอื่น” ในสังคมอีกด้วย


หลังจากที่ฟื้นตัวจากผลกระทบของพิบัติภัยสึนามิ หลายๆ ชุมชนเริ่มหันมาสนใจในการจัด “พื้นที่สาธารณะ” ในชุมชนเพื่อสร้างศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่นและทำงานฟื้นฟูวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่นของตน อีกทั้งยังมีการทำงานร่วมกันภายใต้เครือข่ายผู้ประสบภัยสึนามิ และรวมตัวเป็นเครือข่ายชาวเลอย่างไม่เป็นทางการขึ้นในช่วงเวลา 8 ปีที่ผ่านมา โดยมีการดำเนินกิจกรรมทางสังคมในหลายรูปแบบ ดังเช่น กิจกรรมปลูกป่าชายเลน กิจกรรมเก็บขยะหน้าหาด กิจกรรมรณรงค์สร้างความเข้าใจในความหลากหลายทางวัฒนธรรมในวันชนเผ่าพื้นเมืองสากล การร่วมประชุมวิชาการในเวทีระดับท้องถิ่น ระดับชาติและนานาชาติ การทำงานวิจัยท้องถิ่นเพื่อศึกษาและเก็บรวบรวมข้อมูลวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่นของตน การร่วมระดมทุนและสร้างบ้านให้พี่น้อง มอแกน เกาะเหลา การระดมทุนสร้างบ้านให้พี่น้องมอแกลน บ้านหินลูกเดียว และกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ดูงานกับพี่น้องต่างวัฒนธรรม เป็นต้น

และอีกปัจจัยสำคัญคือกระทรวงวัฒนธรรมได้เห็นความสำคัญของการทำงานฟื้นฟูวิถีวัฒนธรรมชาวเล โดยได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการอำนวยการเพื่อฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเลทั้งในระดับชาติและระดับจังหวัดขึ้นเพื่อให้สนับสนุนและอำนวยการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำงานฟื้นฟูวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของพี่น้องชาวเลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีสิทธิตามรัฐธรรมนูญไทยและเข้าถึงโอกาสทางสังคมอย่างเท่าเทียม ท้ายที่สุด มีมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2553 ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่ารัฐมีนโยบายอย่างเป็นทางการที่จะส่งเสริมงานด้านวัฒนธรรมของชนพื้นเมือง โดยเริ่มจากงานวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล

ปฏิรูปการแก้ปัญหาชาวเล สู่การปกป้องมรดกทางวัฒนธรรม

ปฏิรูปการแก้ปัญหาชาวเล สู่การปกป้องมรดกทางวัฒนธรรม : จากรายงานของคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสังคม เรื่อง ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อแก้ไขปัญหาของกลุ่มชาติพันธุ์ : กรณีกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล ซึ่งผ่านสภาฯ เมื่อวันที่ 12 ก.ค.2559 มีสาระสำคัญ คือ ในประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์จำนวน 56 กลุ่ม ตั้งถิ่นฐานกระจายอยู่ตามภูมิภาคต่าง ๆ ใน 67 จังหวัด มีประชากรกว่า 6 ล้านคน ในปัจจุบันกลุ่มชาติพันธุ์หลายกลุ่มที่มีวิถีชีวิตวัฒนธรรมที่พึ่งพิงทรัพยากรธรรมชาติ

เมื่อชาวเลประกาศเขตวัฒนธรรมพิเศษ (ท้องถิ่น) ดันอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ด้วยความร่วมมือในชุมชน

ภายหลังประเทศไทยประสบภัยสึนามิ ข่าวคราวชาวเลจำนวนไม่น้อย ปรากฏขึ้นในสังคมไทยทั้งในแง่วัฒนธรรม ภูมิปัญญาและความเชื่อ กระทั่งกลายเป็นชาติพันธุ์ที่สื่อทั่วโลกให้การยอมรับว่าสามารถรอดชีวิตจากคลื่นยักษ์ได้มากที่สุด แต่ต่อมาเรื่องราวความประทับใจของชาวเลค่อยๆจางหายไป ข่าวคราววัฒนธรรมประเพณีที่เคยปรากฏในสื่อลดลงไปตามกาลเวลา เหลือเพียงข่าวคราวความขื่นขม ความเจ็บปวดของชาวเลที่เกิดขึ้นในชุมชนชาวเลเท่านั้น เช่น กรณีชาวเลไร้ที่ดินเพื่ออยู่อาศัย ไร้ที่ทำกิน และสูญเสียพื้นที่ทางจิตวิญญาณ อันเกิดขึ้นเนื่องจากข้อพิพาทที่ดินในพื้นที่ 5 จังหวัดอันดามัน ได้แก่ พังงา ระนอง สตูล ภูเก็ต และกระบี่ ซึ่งชุมชนชาวเลแทบทุกพื้นที่ต้องเผชิญกับภัยคุกคามสารพัด

คกก.ชาวเลสั่งรื้อโฉนดเอกชนที่ออกทับสุสาน-พื้นที่จิตวิญญาณ 5 จังหวัดอันดามัน มอบจังหวัดภูเก็ตค้นข้อมูลตัวเอกชนรายใหญ่ครอบครองที่ดินราไวย์

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2559 พลเอก สุรินทร์ พิกุลทอง ประธานคณะกรรมการแก้ไขปัญหาความมั่นคงในที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำกิน และพื้นที่ทางจิตวิญญาณของชุมชนชาวเล ให้สัมภาษณ์ภายหลังการประชุมคณะกรรมการฯ ว่า ที่ประชุมได้มีข้อเสนอหลายด้านเกี่ยวกับปัญหาชาวเลใน 5 จังหวัดอันดามัน (ระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ สตูล) โดยภาพรวมนั้น ทางคณะกรรมการฯ ขอเบิกข้อมูลกับสำนักงานที่ดินของแต่ละจังหวัด

จัดงานวันรวมญาติชาวเล ครั้งที่ 6 คึกคัก ชาวมอแกน-มอแกลน-อูรักลาโวยนับพันร่วม วอนแก้ปัญหาด่วน

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน ที่ลานวัฒนธรรมชาวเลบ้านสังกาอู้ ตำบลเกาะลันตาใหญ่ อำเภอลันตา จังหวัดกระบี่ ได้มีการจัดงานวันรวมญาติชาติพันธุ์ชาวเล ครั้งที่ 6 โดยมีชาวเลทั้งมอแกน มอแกลนและอูรักลาโว้ย จาก 5 จังหวัดอันดามันเข้าร่วมประมาณ 1 พันคน ทั้งนี้นายนายนิรันดร์ หาญทะเล ผู้ใหญ่บ้านสังกาอู้ ได้กล่าวรายงานว่า การจัดขึ้นเพื่อเสริมความเข้มแข็งของชุมชนชาวเล ทั้งการสนับสนุนให้มีการเชื่อมโยงพบปะกันระหว่างพี่น้องชาวเลจากชุมชนต่างๆ

ชาวเลอันดามัน การจะมีชีวิตอยู่ก็แสนยาก

บริเวณชายฝั่งและตามเกาะต่าง ๆ ในทะเลอันดามัน มีชนเผ่าชาวเล ทั้งอุรักลาโว้ย มอแกน มอแกลน อพยพมาจากมาเลเซียและอินโดนีเซีย เข้ามาอาศัยอยู่กว่า 300 ปีมาแล้ว โดยประกอบอาชีพประมงและปลูกพืชเพื่อยังชีพ ไม่มีการแสดงกรรมสิทธิในที่อยู่อาศัย ใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ก็เป็นชนเผ่าที่มีวิถีวัฒนธรรมความเชื่อ มีพื้นที่ทางจิตวิญญาณและประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ปัจจุบันมีชาวเลอาศัยในเขตอันดามันมีหลายหมื่นคน ตั้งรกรากที่มั่นคงเช่น ชาวเลแหลมตรง (เกาะพีพี) กระบี่ เกาะหลีเป๊ะและหมู่เกาะอาดัง จ.สตูล ชาวเลแหลมตุ๊กแกและราไวย์ จ.ภูเก็ต ชาวเลหมู่เกาะสุรินทร์ บ้านทุ่งหว้า และบริเวณชายฝั่ง จ.พังงา ฯลฯ ซึ่งล้วนยังคงรักษาเอกลักษณ์ความเป็นอยู่ของตนเองได้อย่างเหนียวแน่น

ลงพื้นที่ตรวจแนวเขตสุสานชาวเลถูกรุก พลเอกสุรินทร์สั่งกรมที่ดินตรวจสาระบบ แนะเร่งทำเป็นเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรม

ลงพื้นที่ตรวจแนวเขตสุสานชาวเลถูกรุก พลเอกสุรินทร์สั่งกรมที่ดินตรวจสาระบบ แนะเร่งทำเป็นเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรม โดยเมื่อวันที่ 2 กันยายน พลเอกสุรินทร์ พิกุลทอง ประธานคณะกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดิน ที่ทำกินและพื้นที่ทางจิตวิญญาณของชุมชนชาวเล เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่ติดตามตรวจสอบขอบเขตพื้นที่สุสานชาวเลในจังหวัดกระบี่และพังงาซึ่งมีการร้องเรียนว่าถูกบุกรุกมาก 15 แห่ง 

กลุ่มพีมูฟบุกทำเนียบฯ จี้รัฐแก้ปัญหาคนจน

กลุ่มพีมูฟบุกทำเนียบฯ จี้รัฐแก้ปัญหาคนจน กลุ่มพีมูฟปักหลักทำเนียบฯ ทวงถามความคืบหน้าแก้ปัญหาคนจน ขู่ปักหลักชุมนุมยาวจนกว่าจะได้คำตอบ จี้รัฐบาลใช้มาตรการเด็ดขาด ขีดเส้นสางปัญหาภายใน 30 วัน

Pages

Subscribe to RSS - วัฒนธรรมท้องถิ่น-ประเพณี-ภาษา