งานวันรวมญาติชาติพันธุ์ชาวเล "รัฐธรรมนูญกับเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์"

บริเวณชายฝั่งและตามเกาะต่าง ๆ ในทะเลอันดามัน มีคนไทยชนเผ่าชาวเล ทั้งอูรักลาโว้ย มอแกน มอแกลน ที่อาศัยอยู่กว่า 300 ปีมาแล้ว โดยประกอบอาชีพประมงและปลูกพืชเพื่อยังชีพ ไม่มีการแสดงกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัย ใด ๆ ทั้งสิ้น แต่ก็เป็นชนเผ่าที่มีวิถีวัฒนธรรมความเชื่อ มีพื้นที่ทางจิตวิญญาณและประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง

ปัจจุบันมีชาวเล ตั้งรกรากที่มั่นคงเช่น ชาวเลแหลมตง (เกาะพีพี) จ.กระบี่ ชาวเลบนเกาะหลีเป๊ะและหมู่เกาะอาดัง จ.สตูล ชาวเลแหลมตุ๊กแกและราไวย์ จ.ภูเก็ต ชาวเลหมู่เกาะสุรินทร์ บ้านทุ่งหว้า และบริเวณชายฝั่ง จ.พังงา ฯลฯ รวม 5 จังหวัด จำนวน 43 ชุมชน ประมาณ 13,000 คน ซึ่งล้วนยังคงรักษาเอกลักษณ์ความเป็นอยู่ของตนเองได้อย่างเหนียวแน่น โดยเกือบทั้งหมดมีสิทธิความเป็นคนไทย มีบัตรประจำตัวประชาชนและล้วนได้รับพระราชนามสกุลจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (สมเด็จย่า)

----------------------

กำหนดการ

กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลมีวิถีชีวิตวัฒนธรรมที่พึ่งพิงทรัพยากรธรรมชาติ  มีวิธีคิดที่ไม่เหมือนกับสังคมใหญ่ กำลังประสบปัญหาคล้ายคลึงกัน คือ การกลายเป็นกลุ่มชายขอบ  ขาดความมั่นคงในที่อยู่อาศัย ถูกกีดกันออกจากสิทธิในการใช้และเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติ   ยังมีบางส่วนที่ไร้สัญชาติ  ถูกผลักเข้าสู่กิจกรรมที่ผิดกฎหมายและต้องทำงานที่เสี่ยงอันตราย  ไม่ได้รับบริการพื้นฐาน ขาดความมั่นใจและภูมิใจในวิถีวัฒนธรรมดั้งเดิม และถูกดูแคลนจากบุคคลที่ไม่เข้าใจในวิถีวัฒนธรรม  ฯลฯ  ปัญหาที่กลุ่มชาติพันธุ์หลายกลุ่มประสบอยู่มีรายละเอียดและความเข้มข้นของปัญหาแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่

เพื่อให้เกิดกระบวนการแก้ไขปัญหา ดังกล่าวจึงมีมติคณะรัฐมนตรี  เมื่อวันที่  2  มิถุนายน 2553  ที่เห็นชอบหลักการแนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเล  และมอบให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำแผนไปปฏิบัติประกอบด้วย  การสร้างความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย  ที่ทำกินในทะเล  การช่วยเหลือด้านสาธารณสุข  การแก้ปัญหาสัญชาติ  ส่งเสริมด้านการศึกษา  ส่งเสริมด้านภาษาและวัฒนธรรม การแก้ปัญหาอคติทางชาติพันธุ์  ส่งเสริมชุมชนชาวเลให้เข้มแข็ง  รวมทั้งให้มีงบประมาณส่งเสริมวันนัดพบวัฒนธรรมชาวเล

ในระยะ 7  ปีที่ผ่านมา  แม้จะมีมติคณะรัฐมนตรีแล้ว แต่การแก้ปัญหาของชาวเลยังไม่บรรลุผลและในบางพื้นที่ปัญหากลับทวีความรุนแรงขึ้น   เพราะปัญหาของชาวเลเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่เกิดจากผลกระทบของแนวทางการพัฒนาที่ไม่สมดุลของหลายรัฐบาลที่ผ่านมา เช่น นโยบายการท่องเที่ยวที่ส่งผลให้ราคาที่ดินแพงทำให้เกิดการแย่งชิงที่ดินชาวเล   นโยบายการประกาศเขตอนุรักษ์โดยไม่ได้กันพื้นที่ดั้งเดิมของชาวเลออก ฯลฯ

ดังนั้นกระบวนการแก้ปัญหาต้องบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายแนวทางการพัฒนาที่ยังยืน   (SDGs ) ที่เน้นไม่ทอดทิ้งใครไว้ข้างหลังตามการประกาศของนายกรัฐมนตรีในเวทีสหประชาชาติ  และ รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 70 บัญญัติไว้ว่า “รัฐพึงส่งเสริมและให้ความคุ้มครองชาวไทยกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ให้มีสิทธิดำรงชีวิตในสังคมตามวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตดั้งเดิมตามความสมัครใจได้อย่างสงบสุข ไม่ถูกรบกวน ทั้งนี้ เท่าที่ไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเป็นอันตราย ต่อความมั่นคงของรัฐ หรือสุขภาพอนามัย” ซึ่งเป็นสิ่งที่กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลได้คาดหวังให้เกิดความเป็นจริงในทางปฏิบัติโดยเร็ว

ทั้งนี้อาศัย ตามแนวทางการพัฒนาการพัฒนาที่ยั่งยืน  รัฐธรรมนูญปี 2560และมติคณะรัฐมนตรี ดังกล่าว จึงจัดงานวันรวมญาติชาติพันธุ์ชาวเลครั้งที่ 8  :  รัฐธรรมนูญกับเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ ขึ้น ในวันเสาร์ – อาทิตย์ ที่ 18 – 19  พฤศจิกายน  2560 ณ ชุมชนชาวเลบ้านทับตะวัน  อำเภอตะกั่วป่า  จังหวัดพังงา

โดยวัตถุประสงค์ 
1) เพื่อนำเสนอแนวทางกฎหมาย /นโยบายและพื้นที่นำร่องเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรม
2) เพื่อเสริมความเข้มแข็งกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลและการประสานภาคีความร่วมมือ
3) เพื่อทำการสื่อสารเผยแพร่ต่อสาธารณะและระดับนโยบาย  

รูปแบบการจัดงาน  ดังนี้ 
1) เอกสารสรุปเผยแพร่
2) การจัดนิทรรศการเผยแพร่
3) สาธิตและจำหน่ายสินค้า/อาหารพื้นถิ่นชาวเล
4) เวทีเสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างชาวเลและภาคีความร่วมมือ   
5) การแสดงทางวัฒนธรรมชาวเล รองแง็ง  กาหยง   ฯลฯ
6) สื่อมวลชนลงพื้นที่ และร่วมงาน  

ผู้รับผิดชอบโครงการ
1) เครือข่ายกลุ่มชาติพันธ์ชาวเล
2) มูลนิธิชุมชนไท

กำหนดการ
วันเสาร์ที่ 18 พฤศจิกายน 2560
13.00 – 14.00 น.    ลงทะเบียน
14.00 – 17.00 น.     จัดนิทรรศการ สาธิตและจำหน่ายสินค้าและอาหารพื้นถิ่นชาวเล
18.00 – 19.00 น.    รับประทานอาหารเย็น และพบปะทักทายกัน

วันอาทิตย์ที่ 19 พฤศจิกายน 2560
07.30 – 08.30 น.    รับประทานอาหาร
08.30 – 09.00 น.    ลงทะเบียนผู้ร่วมงาน
09.00 – 10.30 น.    พิธีเปิด / การแสดงทางวัฒนธรรมต้อนรับและชมนิทรรศการ
10.30 – 12.00 น.    เวทีเสวนา “ รัฐธรรมนูญกับเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ ”
12.00 – 13.00 น.    รับประทานอาหารกลางวัน /ชมการแสดงทางวัฒoธรรม
13.00 – 15.00 น.    ระดมความคิดเห็น “ร่างพระราชบัญญัติเขตคุ้มครองทางวัฒนธรรม”
15.00 – 17.00 น.    กำหนดแนวทางของเครือข่ายกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลในอนาคต

หมายเหตุ : กำหนดการอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามความเหมาะสม